Анхан шатны судалгааны тайлан
Хурдан морины уралдаан, сунгааны үзүүлэлтийг хэмжиж, хэт ачааллаас сэргийлэх IoT төхөөрөмж ба гар утасны аппликейшн
- Ажлын төрөл
- Дипломын ажлын анхан шатны судалгаа
- Гүйцэтгэсэн
- Г. Пүрэвсамбуу
- Сургууль
- ШУТИС, Эд юмсын интернэт (IoT)
- Огноо
- 2026 оны 10-р сар
Хураангуй
Монгол хурдан морины уяачид морио уях, сунгах, уралдуулахдаа ихэвчлэн өөрийн туршлага, нүдний хэмжээ, цаг хэмжигчид тулгуурладаг. Морь нийт хэдэн км туулсан, уралдааны үеэр хамгийн их, хамгийн бага, дундаж хурд хэд байсан, ямар хэмжээний ачаалал авсныг тоон байдлаар хэмжих, хадгалах боломж бараг байхгүй байна.
Энэхүү анхан шатны судалгаагаар хурдан морь дээр зүүх жижиг IoT төхөөрөмж болон түүний өгөгдлийг харуулах гар утасны аппликейшн бүтээх санааны үндэслэл, хэрэгцээ, ижил төстэй технологи, ашиглах боломжтой техникийн шийдлийг тодорхойлов. Систем нь морины туулсан зай, хурдны үзүүлэлт, өгсүүр уруу замын ачааллыг хэмжиж, хэт ачааллаас урьдчилан сэргийлэх зөвлөмж өгөх зорилготой.
Түлхүүр үг: хурдан морь, уяач, IoT, GPS, хурд, ачаалал, гар утасны апп
1. Удиртгал
1.1 Сэдвийн үндэслэл
Морин уралдаан бол Монголын үндэсний их баяр наадмын гурван төрлийн нэг бөгөөд жил бүр улс, аймаг, сум, орон нутгийн олон зуун уралдаанд олон мянган хурдан морь оролцдог. Хурдан морь уях нь өвөг дээдсээс уламжлагдсан нарийн ухаан боловч өнөөдөр ч гол төлөв хүний туршлагад тулгуурласаар байна.
Сүүлийн жилүүдэд GPS, хөдөлгөөний мэдрэгч, гар утас, IoT технологи хямдарч, жижгэрсэн. Иймд эдгээр технологийг уламжлалт уяачлалтай хослуулж, уяачдад бодит өгөгдөлд суурилсан туслах хэрэгсэл бий болгох боломж нээгдэж байна.
1.2 Судалгааны зорилго
Хурдан морины уралдаан, сунгааны үеийн туулсан зай, хамгийн их, хамгийн бага, дундаж хурд болон ачааллыг хэмжиж, гар утсанд харуулдаг IoT систем бүтээх санааны хэрэгцээ, боломжийг судлах.
1.3 Судалгааны зорилтууд
- Хурдан морины уралдаан, сунгааны онцлогийг судлах.
- Уяачдад ямар өгөгдөл хэрэгтэй байгааг тодорхойлох.
- Дэлхий дээр байгаа ижил төстэй технологи, бүтээгдэхүүнийг судлах.
- Ашиглах боломжтой мэдрэгч, төхөөрөмж, програм хангамжийг тодорхойлох.
- Системийн ерөнхий санаа, цаашдын ажлын төлөвлөгөөг боловсруулах.
1.4 Судалгааны арга
| Арга | Тайлбар |
|---|
| Баримт бичгийн судалгаа | Ном, эрдэм шинжилгээний өгүүлэл, уралдааны дүрэм |
| Бүтээгдэхүүний харьцуулалт | Гадаадын ижил төстэй төхөөрөмж, аппын боломж, үнэ |
| Ярилцлага (төлөвлөсөн) | 3–5 уяачаас хэрэгцээний талаар асуух |
| Техникийн судалгаа | Мэдрэгч, микроконтроллер, холболтын технологийн харьцуулалт |
2. Судалгааны асуудал ба хэрэгцээ
2.1 Одоогийн байдал
Уяачид морио уяхдаа дараах аргуудыг түлхүү хэрэглэдэг:
- Морины хөлс, амьсгал, засардах хугацааг нүдээр ажиглах
- Сунгааны замын уртыг ойролцоогоор мэдэх (газрын тэмдэгээр)
- Гар цаг, утасны секундомероор хугацаа хэмжих
- Морины биеийн байдал, идэш, тураалт таргалтыг харах
2.2 Тулгарч буй асуудлууд
| № | Асуудал | Үр дагавар |
|---|
| 1 | Туулсан зайг яг таг мэдэхгүй | Ачааллыг буруу тооцох |
| 2 | Замын аль хэсэгт хурд ихэссэн, буурсныг мэдэхгүй | Морины сул талыг илрүүлж чадахгүй |
| 3 | Өгсүүр, уруу замын нэмэлт ачааллыг тооцдоггүй | Хэт ачаалал өгөх |
| 4 | Өмнөх сунгаануудын өгөгдөл хадгалагддаггүй | Ахиц дэвшлийг харьцуулж чадахгүй |
| 5 | Хэт ачааллыг цаг тухайд нь мэдэхгүй | Морь гэмтэх, ядрах, уралдаанд муу явах |
2.3 Хэрэгцээ
Уяачдад дараах асуултад хариулах энгийн хэрэгсэл хэрэгтэй:
- Морь өнөөдөр хэдэн км туулсан бэ?
- Хамгийн их хурд хэд хүрсэн бэ? Хамгийн бага хурд, дундаж хурд хэд вэ?
- Замын аль хэсэгт хурд нь ихэссэн, буурсан бэ?
- Өгсүүр, уруу газар хэр их ачаалал авсан бэ?
- Энэ долоо хоногт морь хэт их ачаалал авсан уу?
3. Монгол хурдан морины уралдаан, уяачлалын онцлог
3.1 Насны ангилал ба уралдах зай
Монгол морин уралдаан нь дэлхийн бусад морин уралдаанаас зай их урт гэдгээрээ онцлогтой. Гадаадын хурдан морины (thoroughbred) уралдаан ихэвчлэн 1–3 км байдаг бол монгол уралдаан 10–28 км байдаг.
| Насны ангилал | Морины нас | Уралдах зай (ойролцоо) |
|---|
| Даага | 2 нас | 10–12 км |
| Шүдлэн | 3 нас | 14–16 км |
| Хязаалан | 4 нас | 18–20 км |
| Соёолон | 5 нас | 22–24 км |
| Их нас | 6-аас дээш нас | 24–28 км |
| Азарга | Азарга | 22–26 км |
Тайлбар: Зай нь уралдааны түвшин, жил бүрийн журмаас хамааран өөрчлөгддөг тул Монголын Үндэсний Морин Спортын Холбооны дүрмээр баталгаажуулна.
3.2 Уяачлалын үе шат
- Сүүлдэхамраах, тэжээх
- Сойхөөхийг багасгах
- Сунгаххатираа, удаан ачаалал
- Хурд суулгахшавраа, давхиа
- Уралдаан
- Засрахсэргэлт
3.3 Хурдан морины явдал ба хурд (ойролцоо)
| Явдал | Хурд (км/ц) | Тайлбар |
|---|
| Алхаа | 4–8 | Амралт, дулаацах |
| Хатираа | 10–20 | Урт зайн сунгаа, тэсвэр |
| Шавраа | 20–35 | Дунд ачаалал |
| Давхиа | 35–60 | Уралдааны хурд, хамгийн их ачаалал |
3.4 Газрын гадаргын нөлөө
Монгол уралдааны зам ихэвчлэн байгалийн тал, толгод, гүвээ, хуурай голын ёроол дайрдаг. Иймээс:
- Өгсүүрт морь бие болон унаачаа өндөрт өргөх нэмэлт хүч гаргадаг тул хурд буурч, ачаалал ихэснэ.
- Уруудаа хурд нэмэгдэх боловч хөл, үе мөч, шөрмөсөнд цохилтын ачаалал ихэснэ.
- Тэгш газарт морь хамгийн тогтвортой хурдаар явна.
Иймд зөвхөн туулсан зай, хурдаар бус, газрын өндрийн өөрчлөлтийг хамт тооцож ачааллыг үнэлэх шаардлагатай.
4. Хэмжих үзүүлэлтүүд
| № | Үзүүлэлт | Нэгж | Хэрхэн хэмжих | Уяачид өгөх ач холбогдол |
|---|
| 1 | Нийт туулсан зай | км | GPS-ийн цэгүүдийн хоорондох зайг нэмэх | Ачааллын хэмжээ |
| 2 | Хамгийн их (дээд) хурд | км/ц | GPS хурдны хамгийн их утга | Морины хурдны чадвар |
| 3 | Хамгийн бага хурд | км/ц | Хөдөлгөөнтэй үеийн хамгийн бага хурд | Ядарсан, саатсан хэсэг |
| 4 | Дундаж хурд | км/ц | Нийт зай / нийт хугацаа | Ерөнхий бэлтгэлийн түвшин |
| 5 | Нийт хугацаа | цаг:мин:сек | Эхлэл, төгсгөлийн зөрүү | Тэсвэр |
| 6 | Км тутмын хугацаа | мин:сек | Км бүрийн хугацаа | Хурдны тогтвортой байдал |
| 7 | Хурд ихэссэн / буурсан цэг | байршил | Хурдны огцом өөрчлөлт | Морины сул тал, тактик |
| 8 | Нийт өгсөлт / уруудалт | м | Барометр мэдрэгч | Газрын хүндрэл |
| 9 | Явдал тус бүрийн хугацаа | мин, % | Хурдаар ангилах | Ачааллын бүтэц |
| 10 | Ачааллын индекс | оноо | Зай × хурд × налуугаар тооцох | Хэт ачааллаас сэргийлэх |
5. Ижил төстэй технологи, бүтээгдэхүүний судалгаа
5.1 Гадаадын бүтээгдэхүүнүүд
Arioneo Equimetre Франц
Морины хөлс, зүрхний цохилт, GPS, хурдатгал мэдрэгч нэгтгэсэн төхөөрөмж. Морины бүсэлүүрт зүүдэг. Хурд, зай, зүрхний цохилт, алхмын урт, сэргэлтийн хурдыг хэмжинэ. Гол төлөв Европ, Америк, Австралийн хурдан морины (thoroughbred) уяачид хэрэглэдэг.
Equilab Швед
Унаач гар утсаа халаасандаа хийж явахад утасны GPS-ээр морины явдал, зай, хурдыг бүртгэдэг үнэгүй апп. Нэмэлт төхөөрөмж шаардахгүй.
Polar Equine Финлянд
Морины зүрхний цохилтын бүс ба ухаалаг цаг. Зүрхний цохилтоор ачааллыг хэмжинэ.
StrideMASTER, Gallop Lab гэх мэт
Уралдааны үеэр морь бүрийн байршил, хурдыг бодит цагт хянаж, үзэгчдэд харуулдаг мэргэжлийн системүүд.
Garmin, Strava хүний спорт
Гүйгч, дугуйчдад зориулсан GPS цаг, апп. Зай, хурд, өндрийн өөрчлөлт, ачааллын индексийг (Training Load) тооцдог. Энэ төслийн ачаалал тооцох санааны үлгэр жишээ болно.
5.2 Харьцуулалт
| Бүтээгдэхүүн | Зай | Хурд | Өндөр/налуу | Ачаалал | Офлайн | Монгол хэл | Тохиромж |
|---|
| Arioneo Equimetre | ✔ | ✔ | Хязгаарлагдмал | ✔ (зүрх) | Хэсэгчлэн | ✘ | Үнэтэй, богино уралдаанд |
| Equilab | ✔ | ✔ | ✘ | Хязгаарлагдмал | ✔ | ✘ | Унаач утас авч явах |
| Polar Equine | Цагаас | Цагаас | ✘ | ✔ (зүрх) | ✔ | ✘ | Хүүхэд унаачид тохиромжгүй |
| Garmin, Strava | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✘ | Хүнд зориулсан |
| Малын GPS трекер | Ойролцоо | ✘ | ✘ | ✘ | ✔ | Зарим | Зөвхөн байршил |
| Энэ төсөл | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | ✔ | Монгол уралдаанд зориулсан |
Тайлбар: Бүтээгдэхүүний боломж, үнийг албан ёсны вэб сайтаас дахин шалгаж баталгаажуулна.
5.3 Монголд байгаа нөхцөл байдал
- Зарим уяачид гар утасны энгийн GPS апп (Strava, Google Maps гэх мэт)-аар туулсан замаа бичдэг боловч энэ нь хүнд зориулсан тул морины ачааллыг тооцдоггүй.
- Уралдааны үеэр морийг дагаж машинаар явж хурдыг машины хурд хэмжигчээр ойролцоогоор хардаг уламжлал бий.
- Монгол хурдан морины уралдааны онцлогт (урт зай, хээрийн нөхцөл, хүүхэд унаач, интернет тасалдал) тохирсон тусгай систем одоогоор түгээмэл биш байна.
5.4 Судалгаанаас гарсан дүгнэлт
- Дэлхийд ижил төстэй технологи байгаа боловч урт зайн монгол уралдаанд тохирсон, хямд, монгол хэлтэй шийдэл дутмаг.
- Хүний спортод хэрэглэдэг ачааллын тооцооллын аргыг морьд тохируулан ашиглах боломжтой.
- Хүүхэд унаачийн аюулгүй байдлын үүднээс төхөөрөмж хөнгөн, морь дээр бэхлэгддэг байх шаардлагатай.
- Хээр интернет тасалддаг тул өгөгдлийг төхөөрөмж дотроо хадгалаад, дараа нь утас руу дамжуулдаг байх нь зүйтэй.
6. Ашиглах боломжтой технологи
6.1 Мэдрэгчүүд
| Мэдрэгч | Жишээ загвар | Хэмжих зүйл | Ач холбогдол |
|---|
| GPS | u-blox NEO-M8N, NEO-M10 | Байршил, хурд, зай | Гол мэдрэгч |
| Барометр | BMP280, BMP390 | Агаарын даралт → өндрийн өөрчлөлт | Өгсүүр, уруу |
| Хурдатгал мэдрэгч (IMU) | MPU-6050, BMI270 | Хөдөлгөөн, явдал, цохилт | Явдлыг таних |
| Зүрхний цохилт (ирээдүйд) | Polar H10 | Хөлсний тоо | Физиологийн ачаалал |
6.2 Микроконтроллер
| Загвар | Давуу тал | Сул тал |
|---|
| ESP32 / ESP32-S3 | Bluetooth, Wi-Fi суурилсан, хямд, түгээмэл | Цахилгаан харьцангуй их зарцуулна |
| nRF52840 | Цахилгаан бага зарцуулна, Bluetooth | Арай үнэтэй, хөгжүүлэхэд хүндэвтэр |
| Arduino Nano | Энгийн, сурахад хялбар | Bluetooth байхгүй, санах ой бага |
Санал: ESP32-S3 — хямд, Bluetooth-тэй, мэдээлэл ихтэй тул дипломын ажилд тохиромжтой.
6.3 Холболтын технологи
| Технологи | Зай | Давуу тал | Сул тал |
|---|
| Bluetooth (BLE) | 10–50 м | Цахилгаан бага, утастай шууд холбогдоно | Зай богино |
| 4G / LTE | Сүлжээтэй газар | Хаанаас ч бодит цагт | Хээр сүлжээ тасалдана, SIM, төлбөр |
| LoRa | 2–10 км | Холын зай, цахилгаан бага | Хүлээн авагч станц хэрэгтэй |
| SD карт / Flash | — | Интернетгүй хадгална | Бодит цагт харахгүй |
Санал: Эхний хувилбарт BLE + дотоод санах ой ашиглаж, дараагийн хувилбарт 4G эсвэл LoRa нэмэх.
6.4 Гар утасны апп хөгжүүлэх технологи
| Технологи | Тайлбар |
|---|
| Flutter | Нэг кодоор Android, iOS хоёуланд. Bluetooth, газрын зураг, графикийн сан бэлэн |
| React Native | JavaScript-ээр, Flutter-тэй төстэй |
| Kotlin (Android) | Зөвхөн Android, гүйцэтгэл сайн |
6.5 Сервер, өгөгдлийн сан
| Технологи | Тайлбар |
|---|
| Firebase / Supabase | Бэлэн сервер, нэвтрэлт, өгөгдлийн сан — хурдан хөгжүүлэх |
| Node.js + PostgreSQL | Өөрөө бүрэн удирдах боломжтой |
7. Санал болгож буй системийн ерөнхий санаа
7.1 Бүтэц
Морь дээрх IoT төхөөрөмж
GPSБарометрХурдатгал мэдрэгч
ESP32
Санах ой
Bluetooth
Уяачийн гар утас
(апп)
Интернет
Сервер,
өгөгдлийн сан
7.2 Ажиллах зарчим
- Уяач төхөөрөмжийг морины эмээл, хөмөлдрөг эсвэл бүсэлүүрт бэхэлнэ.
- Апп-аас «Сунгаа эхлүүлэх» товч дарна.
- Төхөөрөмж морины байршил, хурд, өндрийг секунд тутам бүртгэнэ.
- Утас ойр байвал өгөгдөл шууд апп руу очно; хол байвал төхөөрөмжид хадгалагдана.
- Сунгаа дуусахад апп дараах мэдээллийг харуулна:
Нийт туулсан зай22.4 км
Нийт хугацаа1 цаг 02 мин
Хамгийн их хурд48.2 км/ц
Хамгийн бага хурд9.5 км/ц
Дундаж хурд21.6 км/ц
Нийт өгсөлт186 м
АчаалалДунд (ногоон)
Дээрх тоонууд нь апп хэрхэн харагдахыг харуулах жишээ, бодит хэмжилт биш.
- Апп газрын зураг дээр замыг хурдаар нь өнгөлж (удаан — ногоон, хурдан — улаан), хурд болон өндрийн графикийг харуулна.
- Морь бүрийн өгөгдөл хадгалагдаж, өмнөх сунгаатай харьцуулах боломжтой болно.
7.3 Төхөөрөмжид тавигдах үндсэн шаардлага
| Шаардлага | Зорилтот утга |
|---|
| Жин | 100 г-аас бага |
| Батарей | 8 цагаас дээш |
| Тоос, ус | Тоос, бороонд тэсвэртэй (IP54) |
| Температур | −20 °C … +45 °C |
| Өртөг | 150,000₮-өөс бага |
| Аюулгүй байдал | Морь, унаачид гэмтэл учруулахгүй |
8. Хэт ачааллаас сэргийлэх арга
8.1 Санаа
Хүний спортод тамирчны ачааллыг өдөр бүр тооцож, долоо хоногийн ачаалал огцом өсөхөд гэмтлийн эрсдэл нэмэгддэг гэж үздэг. Энэ санааг хурдан морьд тохируулан хэрэглэнэ.
8.2 Ачааллыг тооцох энгийн загвар
Сунгаа бүрийн ачааллыг дараах гурван хүчин зүйлээр тооцно:
- Туулсан зай — их зай = их ачаалал
- Хурд — хурдтай явах тусам ачаалал олон дахин ихэснэ
- Өгсүүр — өгсөх бүр нэмэлт ачаалал
| Явдал | Ачааллын жин (жишээ) |
|---|
| Алхаа | 1 |
| Хатираа | 1.5 |
| Шавраа | 2.5 |
| Давхиа | 4 |
10 км хатираа = 10 × 1.5 = 15 оноо · 5 км давхиа = 5 × 4 = 20 оноо
Үүн дээр өгсөлтийн нэмэлт оноог нэмнэ.
Жингийн утгууд нь анхны таамаг бөгөөд уяачдын үнэлгээ, туршилтаар нарийвчилна.
8.3 Анхааруулгын систем
Апп өнөөдрийн болон сүүлийн 7 хоногийн ачааллыг өмнөх 4 долоо хоногийн дундажтай харьцуулж, өнгөөр харуулна:
| Төлөв | Утга | Зөвлөмж |
|---|
| Бага | Ачаалал дундажаас нэлээд бага | Ачааллыг аажмаар нэмж болно |
| Хэвийн | Тохиромжтой | Үргэлжлүүлэх |
| Анхаар | Ачаалал огцом өссөн | Ачааллыг тогтвортой барих |
| Хэт ачаалал | Ачаалал хэт их | Амраах, малын эмчид үзүүлэх |
8.4 Бусад анхааруулга
- Нэг сунгаан дотор хурд огцом, удаан хугацаанд буурсан бол «морь ядарсан байж болзошгүй» гэж мэдэгдэх.
- Олон өдөр дараалан давхиа их хийсэн бол амралт санал болгох.
9. Боломж ба эрсдэл
9.1 Боломж
- Хурдан морь уядаг уяач олон, морин спорт хөгжиж байгаа
- GPS, ESP32 зэрэг эд анги хямд, олдоцтой
- Ихэнх уяач ухаалаг утас ашигладаг
- Ижил шийдэл Монголд түгээмэл биш
9.2 Эрсдэл
| Эрсдэл | Шийдэл |
|---|
| Уламжлалт уяачид технологид итгэхгүй байж болно | Энгийн, монгол хэлтэй апп; уяачдын санал авах |
| Хүйтэнд батарей хурдан суларна | Дулаалгатай бүрхүүл, том багтаамжтай батарей |
| Уул, жалганд GPS дохио тасарна | Хурдатгал мэдрэгчээр нөхөх |
| Морь дээр туршилт хийх улирал хязгаартай | Хавар, зуны сунгааны үеэр төлөвлөх; машинаар урьдчилж турших |
| Чичиргээ, цохилтоос төхөөрөмж гэмтэх | Бат бэх бүрхүүл, резин жийргэвч |
| Ачааллын загвар бодит байдалтай нийцэхгүй | Уяачийн үнэлгээтэй харьцуулж тохируулах |
10. Цаашдын судалгааны төлөвлөгөө
| № | Ажил | Хугацаа | Үр дүн |
|---|
| 1 | Анхан шатны судалгаа (энэ тайлан) | 2026.10 | Сэдвийн үндэслэл |
| 2 | Уяачтай ярилцлага, асуулга (3–5 уяач) | 2026.10–11 | Хэрэгцээ батлагдсан |
| 3 | Эрдэм шинжилгээний өгүүлэл нарийвчлан судлах | 2026.11 | Ном зүй |
| 4 | Системийн шаардлага, зохиомж | 2026.11–12 | Техникийн тодорхойлолт |
| 5 | Эд анги худалдан авах, прототип угсрах | 2026.12–2027.01 | Ажилладаг төхөөрөмж |
| 6 | Төхөөрөмжийн програм бичих | 2027.01–02 | Өгөгдөл бичиж, Bluetooth-ээр дамжуулна |
| 7 | Гар утасны апп хөгжүүлэх | 2027.01–03 | Апп |
| 8 | Туршилт (машин, дугуй, дараа нь морь) | 2027.03–04 | Хэмжилтийн нарийвчлал |
| 9 | Тайлан бичих | 2027.03–05 | Дипломын тайлан |
| 10 | Хамгаалалт | 2027.05 | — |
10.1 Уяачдаас асуух асуултууд (ноорог)
- Та морио сунгахдаа өдөрт ойролцоогоор хэдэн км явуулдаг вэ?
- Морины ачааллыг юугаар нь (хөлс, амьсгал, хугацаа г.м.) үнэлдэг вэ?
- Морь хэт ачаалал авсныг яаж мэддэг вэ? Ийм тохиолдол гарч байсан уу?
- Морины хурд, туулсан зайг хэмжих хэрэгсэл ашиглаж байсан уу?
- Апп-д ямар мэдээлэл хамгийн хэрэгтэй вэ?
- Төхөөрөмжийг морины хаана зүүвэл тохиромжтой вэ?
- Ийм төхөөрөмжид хэдэн төгрөг төлөхөд бэлэн бэ?
11. Дүгнэлт
- Монгол хурдан морины уяачлал нь уламжлалт туршлагад тулгуурладаг бөгөөд морины туулсан зай, хурд, ачааллыг тоон байдлаар хэмжих хэрэгсэл дутмаг байна.
- Дэлхийд морины GPS, зүрхний цохилтын төхөөрөмжүүд байгаа боловч эдгээр нь богино зайн уралдаанд зориулагдсан, үнэтэй, монгол хэлгүй, монгол уралдааны онцлогт тохирохгүй.
- GPS, барометр, хурдатгал мэдрэгч, ESP32 микроконтроллер, Bluetooth болон Flutter аппыг ашиглан хямд, хөнгөн, монгол уралдаанд тохирсон систем бүтээх техникийн боломж бүрэн байна.
- Хүний спортын ачааллын тооцооллыг морьд тохируулан, өгсүүр уруу замын нөлөөг нэмж тооцвол уяачдад хэт ачааллаас сэргийлэх бодит хэрэгсэл болох боломжтой.
- Дараагийн шатанд уяачдаас хэрэгцээг тодруулж, системийн дэлгэрэнгүй зохиомж, прототип бүтээх ажлыг хийнэ.
12. Ашигласан болон судлах эх сурвалж
- Монголын Үндэсний Морин Спортын Холбоо. Морин уралдааны дүрэм, журам.
- Монгол хурдан морь уях, сунгах уламжлалт арга зүйн тухай ном, бүтээлүүд.
- Hinchcliff, K. W., Kaneps, A. J., & Geor, R. J. Equine Sports Medicine and Surgery. Saunders/Elsevier.
- Gabbett, T. J. (2016). The training–injury prevention paradox. British Journal of Sports Medicine.
- Морины явдлыг хурдатгал мэдрэгчээр ангилах судалгаанууд (Google Scholar: “horse gait classification accelerometer”).
- Морины бэлтгэлд GPS ашиглах судалгаанууд (Google Scholar: “GPS horse training speed monitoring”).
- Arioneo Equimetre — албан ёсны вэб сайт.
- Equilab — албан ёсны вэб сайт.
- Polar Equine — албан ёсны вэб сайт.
- Espressif Systems. ESP32-S3 Datasheet.
- u-blox. NEO-M8 / NEO-M10 GNSS module datasheet.
- Bosch Sensortec. BMP390 Barometric Pressure Sensor Datasheet.
- Flutter баримт бичиг — https://flutter.dev
